![]() |
||||||||||||||||||||||||||||
|
MASHHURLAR HIKMATLARI Tug'ilish - o'limga qo'yilgan birinchi qadamdir. Dunyo mo'minlarning bozori, kecha va kunduz sarmoyalari, go'zal amalar tijorat mollari, jannat foydalari, jahannam esa zararlaridir. Iymonning uchdan biri hayo, uchdan biri aql, uchdan biri jo'mardlikdir. Qabrdagilarni pushaymon qilayotgan narsalar ustida tiriklar qirpichoq bo'lmoqdalar. Dunyo kezib oxiratni topganni ko’rmadik, dunyosini topganlarni ko’rdik. Boyning xasis bo`lishi unga berilgan jazodir. Mo`min yaxshi niyatli bolgani uchun aldanadi, surbet yomon niyatli bolgani uchun aldaydi. Allohning imtihoni bizni bilish uchun emas,bizni ozimizga bildirish uchundir Ey, butun kechani tonggacha uxlab otkazadigan bechora, ertaga yotadigan zim-ziyo qora tuproqqa ham qandil yoq. Eng johil inson ohiratini birovning dunyosi uchun sotgandir. Olam bir daryodir, uning qirg’og’i oxirat. Ul daryoning kemasi taqvo bo’lib, odamzotning hammasi shu daryodan o’tuvchi musofirlardir. Kitob – mashg’ullik paytingda o’zi so’z boshlamaydigan, ish vaqtingda chaqirmaydigan suhbatdoshdir. Unga chiroyli ko’rinishing shart emas. Kitob – senga laganbardorlik qilmaydigan o’rtoq, seni aldamaydigan do’st, malol kelmaydigan yo’ldosh va tahqirlamaydigan nasihatgo’ydir. Dunyoning qiyinchiliklari to’rtta: g’urbatda kasallik, qarilikda yolg’izlik, hech narsasi bo’lmaganda qarzdorlik, safarda uzoq yo’l. Agar sen balolar yo'liga tushib qolsang, ko'zing quvonsin. Chunki bu yo'ldan Payg'ambarlar vasolihlar yurganlar. Agar rohatli yo'l boshlansa, sen o'z nafsingga yig'lagin. Chunki ularning yo'lidan adashtirilibsan". Sharq Haqni topdi, dunyodan kechib, Kim ilm o'rganib unga amal qilsa va uni boshqalarga o'rgatsa, butun osmon farishtalari orasida "Buyuk" deb chaqiriladi. Ilm o'rganish - Allohdan qo'rqish, uni talab qilish - ibodat, izlash - jihod, bilmaganga o'rgatish - sadaqa, uni o'z ahliga o'rgatish - Allohga qurbatdir. Ilm - tanholikda hamroh, hilvatda - do'st, to'g'ri yo'l ko'rsatuvchi - dalil, begonlar oldida - eng sodiq do'st, Jannat yo'lining minorasidir. Xo'rlikka chidab ilm oldim, piravardida ulug'likka erishdim. Iloho! Men gunohdan kechishga qodir bo'lmasam, gunohlarni avf etishga Sen qodirsan-ku! Iymon ko'rolmaganlariga ishonmoq, bu iymonning mukofoti esa ishonganlarimizni ko'rishligimizdir. Odobsizlik boshlangan joyda adabiyot tugaydi. Qanday bo'lmasin uylaning hotinnigiz yahshi chiqsa omad sizniki, aks holda fylasuf bo'lasiz. Borliq mehnat bilan tirik, ishlamaganlar esa doimo muhtojlikdadir. Pulni o'ylab sarf qilmoq yarim foydadir. Kuchga tayanmagan adolat ojiz, adolatga tayanmagan kuch esa zolimdir. Ehtiyojlari uchun past kelmagan inson buyukdir. Har ishda shubha qiladigan jinni, hech ishdan shubha qilmaydigan esa ahmoqdir. Juda ko'p insonlarni ko'rdimki, hech biri bu dunyodan rozi emas va ayni choqda hech biri bu dunyodan ketishni ham istamas. Umr poyezdini kufr yo'llaridan yurgizganlar, albatta, bir kun jahannam bekatiga boradilar. Solih kishining o'limi o'zi uchun, fosiqniki esa boshqalar uchun rohatdir. Ko'p ishonsangiz aldanasiz, ammo hech qachon ishonmasangiz hayotingiz azobda o'tadi. Buyuk saodatlar buyuk iztiroblarning yonidadir. Dunyo mo'minlarning bozori, kecha va kunduz sarmoyalari, go'zal amalar tijorat mollari, jannat foydalari, jahannam esa zararlaridir. Johil kishi dovulga o'hshaydi, ovozi juda kuchli, ammo ichi bo'shdir. "Pista kabi mag'zim bor" degan kishini, piyoz kabi qat-qat po'sti bo'ladi. O'z qo'ling bilan eta olmagan yahshilikni birovni qo'li bilan hech qachon qila olmaysan. Badnafs kishining ikki kecha uyqusi kelmaydi. Oshqozoni bo'sh qolganda va oshqozoni to'lib ketganda. Faqat qilgan ishlarimizga emas, qilmagan ishlarimizga ham mas'ulmiz. Odam bolasi qulog’ining tuproqqa to’lishi azonni eshitib turib, unga ijobat qilmaslikdan yahshidir. Masjiddagi munofiq qafasdagi qush kabidir. Jannat hurlarining mahri masjidni supurish va uni obod qilishdir Sukut - ko’pincha quruq safsataga isyon! Baxillarning baxili o’zining baxtli bo’lishiga baxillik qilgan kishidir. Zulmlarning kattasi esa, Allohga gunoh qilish bilan kishining o’z nafsiga zulm berishidir. Chunki kim gunoh qilsa, o’zini halok qilgan bo’ladi. Juda ko'p odamlarni ko'rdim, ular o'tayotgan kunlaridan ko'ra dirhamlariga ko'proq baxillik qilishadi. Ehtiyot bo’l! Senda yo’q yahshiliklarni aytadigan kimsa senda yo’q yomonliklarni ham aytadi. Ne’matning zavol topishi uning qadriga etmay, mensimaslikdan ko'ra kattaroq sabab yo’q. Tarbiyaning eng oily ko’rinishi tuyg’ular tarbiyasidir. Mo’min odam gunohlarini qulay–qulay deb turgan ulkan tog’dek, o’zini esa shu tog’ bosib qoladigan kishidek tasavvur qiladi. Fojir odam gunohlarini burni ustuga qo’ngan va qo’li bilan bunday qilsa (ya’ni, haydasa), yana uchib ketadigan pashshadek ko’radi. Ilmning avvali sukut, so’ng eshitish, so’ng yod olish, so’ng amal qilish, so’ng uni tarqatish. Uyatchang va mutakabbir kishi ilm o’rgana olmaydi. Dunyoning g’ami qalbga zulmat. Oxiratning g’ami qalbga nurdir. Kim o'limni ko'p eslasa, uch narsa bilan mukarram bo'ladi: tez tavba qilish bilan, rizqiga qanoat qilish bilan, ibodatga g'ayrat qilish bilan. Kim o'limni sedan chiqarsa, uch ishda orqada qolib ketadi: tavbani keyinga suradi, kifoyaga rozi bo'lmaydi, ibodatda yalqovlik qiladi. Insonning ruhi Alloh uchun, uning qilgan amallari nafsi uchun, jismi qurtlar uchundir". Kibru- havo - gunohlar dengizi, nafs - shahvatlar dengizi, o'lim - umrlar dengizi, qabr - nadomatlar dengizidir ." Boylar Alloh bergan narsalarga bahillik qilmasalar, ulamolar bilgan ilmlariga amal qilsalar, ilmsiz kishilar bilmagan narsalarini so'rashda mutakabbir bo'lmasalar, faqir kishilar ohiratlarini dunyolariga sotib yubormasalr din va dunyo qoimlikda bo'lardi". Dunyoni yahshi ko'rishlik zulmat - uni chirog'i taqvo, gunoh zulmat- uni chirog'i tavba, qabr zulmat - uni chirog'i "Kalimayi shahodat", ohirat zulmat - uni chirog'i solih amal, sirot zulmat - uni chirog'i IYMONdir". 1.Osmondan og'irroq - pok kishiga bo'hton qilmoq. Hushu'siz o'qilgan namozda, bekorchi so'zlardan tiyilmay tutilgan ro'zada, tafakkursiz o'qilgan qiroatda, parhezsiz ilmda, ehson qilinmagan molda, bir-birini himoya qilinmagan birodarchilikda, doimiy bo'lgan ne'matda, ihlossiz qilingan duoda hech qanday yahshilik hayr yo'qdir So'zlagan vaqtimda og'zimdan yomon so'zlar ham chiqib ketishi mumkin. Dushmanim esa og'zimdan chiqqan yomon so'zlarnigina terib oladi. Chunki dushmanning nazari yomondan bo'lakka tushmaydi." Har kim uch narsani sevsa shayton uni yo'ldan ozdirishi oson bo'ladi: yahshi kiymoq, yahshi yemoq va ayollar bilan o'ltirmoq". Ey, do'st, ulug'larni hurmat qil, foydasiz har narsaga aralashishdan va tortishuvdan saqlan. Hudojo'ylikni eng yahshisi, ibodatlarni yashirincha bajarishlikdir. Odamlar kambag'allikni yomon ko'radilar, men yahshi ko'raman. Odamlar o'limni yomon ko'radilar men yahshi ko'raman. Faqirlikni Rabbimga tavoze'li va o'limni Rabbimga muhtoj bo'lganim uchun yahshi ko'raman". Quyoshning issiqligidan qiynalgan kishi soyani yahshi ko'rgani kabi, soyaning sababchisi bo'lgan daraxtlarni ham yahshi ko'radi. Insonning Allohga muhabbatiga kelsak; Borliqdagi barcha narsaning Alloh taolo qudratiga bog'liqligi soyaning daraxtga, nur-yorug'likning quyoshga bog'liqligiga o'hshaydi. Ochko'z kishida hayo, muruvvat qilmagan odamda din, aqllida faqrlik, yolg'onchida izzat, baxlda rohat, qanoatli kishida g'am bo'lmas. Kitob - mashg'ullik paytingda o'zi so'z boshlamaydigan, ish vaqtingda chaqirmaydigansuhbatdoshdir. Unga chiroyli ko'rinishing shart emas. davomi >>> 1 2 |
|||||||||||||||||||||||||||
Ziyo Uz | Bosh sahifa | Sayt haqida | Qur'oni karim |
Hadisi sharif | Yangiliklar | Namoznoma | Kutubxona | Maqolalar | Hikmatlar Hikoyatlar | She'riyat | Islomiy saytlar | Namoz vaqti | Fotogalereya | Forum | Mehmonxona |
||||||||||||||||||||||||||||